* * * * * * O tu-czytam
tu-czytam.blogspot.com to strona z recenzjami: portal literacki tworzony w pełni przez jedną osobę i wykorzystujący szablon bloga dla łatwego wprowadzania kolejnych tekstów.

Nie znajdzie się tu polecajek, konkursów, komciów ani podpiętych social mediów, za to codziennie od 2009 roku pojawiają się pełnowymiarowe (minimum 3000 znaków) omówienia książek.

NIE KORZYSTAM Z AI.

Zapraszam do kontaktu promotorki książek i wydawnictwa.

Zabrania się kopiowania treści strony. Publikowanie fragmentów tekstów możliwe wyłącznie za zgodą autorki i obowiązkowo z podaniem źródła. Kontakt: iza.mikrut@gmail.com
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Tomasz Lew Leśniak. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Tomasz Lew Leśniak. Pokaż wszystkie posty

piątek, 24 lipca 2020

Rafał Skarżycki, Tomasz Lew Leśniak: Hej, Jędrek! Znowu pod górkę?

Nasza Księgarnia, Warszawa 2020.

Walka pokoleń

Kolejny tom przygód Jędrka jest z definicji wakacyjny: bohaterowie – Jędrek, Gruby, Witek i Karola – wyjeżdżają na obóz karate. Powinien tam jechać tylko Jędrek, ale wiadomo, że bez kumpli to żadna rozrywka. Zresztą sensei i tak pierwszego dnia nabawia się kontuzji, która wyklucza go z obozu. Dzieci pozostają pod opieką rubasznego gospodarza, pozbawionego sentymentów oraz pedagogicznego podejścia. Ów gospodarz zresztą, dzisiaj zajęty pracami rolnymi, kiedyś mógł zrobić wielką sportową karierę. Gdyby nie pewne wydarzenie, które przekreśliło jego marzenia. Początkowo w tej części cyklu nie ma mowy o śledztwie – wydaje się, że Jędrek faktycznie odpocznie od ścigania przestępców i wyprzedzania własnej mamy w rozwiązywaniu zagadek. Jednak gdy gospodarzowi ktoś kradnie ukochaną kurę Kropkę, a miejscowi neandertalczycy znęcają się nad dziesięciolatkiem – sprawa zaczyna robić się poważna. Rafał Skarżycki i Tomasz Lew Leśniak postawili na klasyczną przygodę, w której jednak mniejszy nacisk kładzie się na tropienie złodzieja, a większy na pojedynek rozwiązujący również zadawnione waśnie. Nie ma ochrony dla postaci: Jędrek najpierw porządnie oberwie, żeby powstał impuls do przeprowadzenia zawodów sportowych. I w ten sposób powróci motyw na długo przez kontuzję trenera zarzucony.

Jak zwykle Tomasz Lew Leśniak i Rafał Skarżycki popisują się humorem. Fundują małym czytelnikom dobrą literaturę. Najpierw Jędrek przedstawia siebie i swoją rodzinę – co w zasadzie nie jest już konieczne, bo wszyscy fani doskonale kojarzą Wyjca i zatargi między rodzeństwem. Jędrek popisuje się umiejętnościami przywódczymi (autorzy nieco łagodzą motyw fascynacji Karolą, nie jest to temat, który sprawdza się w awanturniczych historiach dla małych chłopców). Nacisk kładziony jest również na przyjaźń – grupa ma coraz więcej wspólnych celów i coraz lepiej się ze sobą czuje. Coś, co wcześniej było traktowane jako oczywistość, teraz zostaje wyeksponowane. Przy okazji dzieci dowiedzą się, jak wiele czasami zależy od przypadku i jak łatwo można stracić to, o czym się marzyło. Ale miejsca na strach i smutek zbyt wiele tu nie ma, trzeba działać, żeby pomóc gospodarzowi i zakończyć trwający od dawna konflikt. Doświadczenia Jędrka w dziedzinie zarządzania ludźmi i w dziedzinie wychodzenia cało z tarapatów bardzo się tu przydadzą, bo momentów, w których potrzebna będzie zimna krew i umiejętność szybkiego podejmowania decyzji jest wiele. A to oznacza, że dzieci przy lekturze będą się dobrze bawić.

Cechą tej serii są znakomite rysunki. Wykorzystanie mody na powieści komiksowe zostało przez duet Skarżycki-Leśniak doprowadzone do perfekcji: ci dwaj autorzy nie idą w ślady zachodnich twórców i nie proponują zeszytowych bazgrołów, a prawdziwe komiksowe ilustracje, które dynamizują opowieść o przygodach Jędrka i sprawdzają się w funkcji rysunków satyrycznych. Jest to zatem cykl, po który sięga się nie tylko dla fabuł okołokryminalnych i śmiechu, ale również – ze względu na jakość wykonania. Jędrek przyciąga do siebie – nie tylko wielbicieli intryg i dowcipów. To bohater, którego da się lubić.

środa, 5 września 2018

Rafał Skarżycki, Tomasz Lew Leśniak: Hej, Jędrek! Kłopoty z dziewczynami?

Nasza Księgarnia, Warszawa 2018.

Międzynarodowy podryw

Najczęściej w świecie Jędrka rozgrywały się dwie równoległe sprawy “okołokryminalne”: kilkulatek mierzył się ze szkolnymi zbirami, walczył o uznanie kolegów i o dominację nad starszą siostrą zwaną Wyjcem, a jego matka – wielkiej sławy policjantka - ścigała prawdziwych przestępców i rozpracowywała działalność niebezpiecznych gangów. W pewnym momencie oba nurty mogły się zazębić i odkrycia Jędrka przyczyniały się do rozwiązania nierozwiązywalnej dla dorosłych zagadki. W “Kłopotach z dziewczynami”, kolejnym rewelacyjnym tomie powieści komiksowych o rezolutnym i złośliwym dzieciaku dorośli właściwie nie istnieją. Zajęci swoimi sprawami, znikają na długo z horyzontu, dzieci w ogóle się nimi nie przejmują: muszą działać, żeby rozwiązać swoje problemy. Rafał Skarżycki i Tomasz Lew Leśniak zdecydowali się tym razem na osnucie fabuły wokół spraw sercowych. Taki zabieg ma na celu przyciągnięcie do książki - w większym niż dotychczas stopniu – dziewczynek. Wprawdzie przygody Jędrka są uniwersalne i rozbawią wszystkich, jednak kreacja bohatera i jego niechęć do “dziewczęcych” spraw (upiększania się, snucia marzeń o byciu sławną piosenkarką, zakochiwania się itp.) do tej pory mogła być wskazówką co do grona czytelników. Jędrek zawsze zachwycał się Karolą, jedną z paczki, teraz jednak ma godnego siebie przeciwnika i musi zdecydować, co jest dla niego ważne. Na pierwszy plan wychodzą rozterki sercowe, rywalizacja o względy pięknych dziewczyn, ale i... kpiny z dziecięcych i całkiem dorosłych flirtów czy zauroczeń.

Wszystko zaczyna się w momencie, gdy szkoła Jędrka ma w nagłym zastępstwie przyjąć kilka osób z wymiany uczniowskiej. Do domów paczki przyjaciół bohatera trafiają przybysze z zagranicy, przypadkiem – idealnie dobrani. Gruby trafia na wielkiego smakosza, Karola na mądrą i nieśmiałą dziewczynę, a u Jędrka... cóż, u Jędrka pojawia się superprzystojny Paolo, notoryczny podrywacz, chłopak świadomy swoich wdzięków i odrzucający branie życia na serio. Paolo flirtuje z absolutnie każdą kobietą, jaką ma w zasięgu wzroku, nieważne, czy należy do jego kategorii wiekowej, czy nie. Rozdaje piękne uśmiechy i czułe słówka na prawo i lewo, nie przepuszcza ani siostrze Jędrka, ani... Karoli. A to już oznacza wojnę. Z takiego zachowania chłopak tłumaczy się Jędrkowi: jeśli odrzuci go jedna z czarowanych dziewczyn, w kolejce czekają już następne.

Z jednej strony proponują autorzy ciekawą satyrę na podrywaczy, bawią się przerysowaniem i odchodzą od typowej drogi rozwoju fabuł, z wielką i jedyną miłością w tle (wprawdzie na to jest miejsce w lekturach dla nieco starszych odbiorców, ale łatwo zauważyć tę tendencję w rozmaitych produkcjach pop). Jędrek zyskuje sam dla siebie krzywe zwierciadło, dowiaduje się, jak to jest obserwować z boku kogoś, kto nie szanuje żadnych świętości i nic nie bierze na poważnie. Z drugiej strony to pewnego rodzaju przestroga dla młodych odbiorców, żeby nie przeżywali zbyt silnie dziecięcych “miłości”, rozstania są tu nieuniknionym elementem pierwszych związków i nie ma się co o nie obwiniać. Niezależnie od tego przekazu, proponują twórcy - jak zwykle zresztą - książkę dynamiczną i dowcipną. Przygody Jędrka to umiejętne lawirowanie między skrótową i ciekawą narracją a wymownymi obrazkami, które często funkcjonują jako puenty. Skarżycki i Leśniak wykorzystują modę na powieści komiksowe, pokazując, jak powinien wyglądać modelowy przykład gatunku: chociaż nie oni byli prekursorami takich historii, realizują wytyczne idealnie i mogą doświadczeniami Jędrka podbić serca młodszych i starszych odbiorców. Na pewno też przekonają każdego do czytania jako źródła rozrywki.

środa, 23 marca 2016

Rafał Skarżycki, Tomasz Lew Leśniak: Hej, Jędrek! Kto tu rządzi?

Nasza Księgarnia, Warszawa 2016.

Drużyna

Po wątku dentystycznym i finansowym czas na kolejny element stale obecny w egzystencji uczniów – na piłkę nożną. Jędrek przekonuje się, że bycie sportowcem to wielka sława. Nie ma nic przeciwko zdobyciu silnej pozycji towarzyskiej w szkole dzięki występom w drużynie i serii artykułów w uczniowskiej gazetce. Przydałoby się jeszcze zostać kapitanem, bo to kapitan liczy się najbardziej w oczach kibiców i dziennikarzy. Tylko że nikt nie wybierze czwartoklasisty na tak odpowiedzialne stanowisko. Tym bardziej, że w szkole pojawia się piękny Artur, utalentowany dzieciak i syn sławnego piłkarza. Arturowi i bez walki należy się wszystko to, co chciałby osiągnąć Jędrek. Tymczasem do głosu dochodzą jeszcze kibice (czy może pseudokibice), którzy zamierzają rządzić szkolną drużyną. Rafał Skarżycki i Tomasz Lew Leśniak dobrze się bawią, przenosząc w realia dzieci światek dorosłego sportu, a właściwie jego otoczki.

Jędrek, chcąc zostać szkolną gwiazdą, powinien popracować nad swoim wizerunkiem, a w tym najlepsza jest jego siostra. Niesnaski między szkolnymi kolegami to jeden z kosztów, jaki trzeba ponieść przed wcieleniem w życie wizjonerskich pomysłów. Tradycyjnie też Jędrek podpada nauczycielom. Realizacja nagłego pragnienia może być trudniejsza niż by się na początku wydawało – chłopak, który chce zaistnieć w historii szkolnego futbolu nie powinien jednak się poddawać. Mimo że spotykają go same przeciwności losu i utrudnienia.

„Kto tu rządzi” to trzeci tom serii powieści komiksowych, w których na pierwszym planie znajduje się dowcip. Skarżycki i Leśniak mnożą problemy, ku rozbawieniu najmłodszych odbiorców. Tu każda decyzja Jędrka – zwłaszcza niecodzienna – doprowadzi do komicznych konsekwencji. Bohater jest chodzącą katastrofą, ale i tak budzi sympatię, bo nigdy nie traci pogody ducha. Nie należy do szkolnych elit – ale daleko mu do przeciętniactwa. Sam prowokuje kolejne przygody, każdy pomysł natychmiast realizuje, więc musi też liczyć się z konsekwencjami. Co ciekawe, tu z efektami działań mierzy się sam – to ważne, bo autorzy często nawiązują do prawdziwych sytuacji z życia szkolnego i trochę czasami podpowiadają, jak z nich wybrnąć bez skarżenia się dorosłym.

Przygody Jędrka pełne są humoru. Z jednej strony to dowcip zamknięty w słownej relacji zabawnego chłopaka. Jędrek świat ocenia z własnej perspektywy, czasami karykaturalizuje rzeczywistość, czasami ironicznie ją komentuje, unika nudy i czekania na to, co przyniesie los. Nie jest bohaterem ułożonym (ani zbyt niegrzecznym, ale nie na odstępstwach od normy polega jego kreacja), może zatem pozwalać sobie na beztroskie żarty. Z drugiej strony Jędrek często odwołuje się do komiksowych retrospekcji i ilustrowania wywodów wiele mówiącymi rysunkami. Tak najłatwiej sprecyzować emocje, uświadomić czytelnikom nowy rodzaj kłopotów czy spuentować wątek. Jędrek w zasadzie żyje na granicy świata słów i rysunków, bez przerwy odwołuje się do obrazkowych komentarzy, Te zasługują na uznanie, są bowiem nie tylko bez zarzutu od strony satyrycznej, ale i cieszą ze względu na zastosowaną kreskę. To rysunki dynamiczne, napędzające akcję i ciekawe nie tylko dla dzieci. Autorzy dzięki nim unikają rutyny i zapraszają do lektury: nie potrzebują nic więcej, komiksowe ilustracje z Jędrkiem budzą ciekawość każdego. To nie tylko ozdoba tomiku – rysunki przejmują ciężar wielu wyjaśnień.

Jędrek jest bohaterem, który z powodzeniem konkurować może z powieściami komiksowymi na całym świecie. Polska odpowiedź na modę w literaturze czwartej oznacza wyjątkowe dopracowanie grafik i fabuły, co sprawia, że cykl o Jędrku przerasta pierwowzory. „Kto tu rządzi” pokazuje, że autorzy nie zwolnili tempa i wciąż mają sporo do powiedzenia w rzeczywistości najmłodszych. Takie książki chce się czytać i oglądać bez przerwy.

środa, 23 września 2015

Rafał Skarżycki, Tomasz Lew Leśniak: Hej, Jędrek! Gdzie moja forsa?

Nasza Księgarnia, Warszawa 2015.

Komiczny kryminał

Jędrek zaistniał w literaturze czwartej spektakularnie, jako dzieciak, który rozwiązał zagadkę skradzionych brylantów i szkolnej dentystki. Teraz jego problemy są bardziej typowe (choć nie zawsze dotyczą tylko dziesięciolatka) i bardziej prozaiczne. Jędrek mianowicie nie ma pieniędzy. Nie ma pieniędzy na nową konsolę, którą zobaczył w telewizji, nie ma pieniędzy dla szkolnych prześladowców, którzy żądają haraczu, a najgorsze, że nie ma pieniędzy na spłacenie szkód, jakich narobił, niszcząc koparkę nowego sąsiada (który planuje otworzyć warsztat konkurencyjny dla firmy taty Jędrka). Nieszczęścia chodzą stadami, więc Jędrek musi zacząć działać. Pieniądze najłatwiej będzie zarobić. Chłopak szuka zatem kolejnych możliwości szybkiego wzbogacenia się, a do swoich planów wciąga siostrę zwaną Wyjcem oraz psa Paputa.

„Hej, Jędrek! Gdzie moja forsa” to drugi tom serii Rafała Skarżyckiego i Tomasza Lwa Leśniaka, równie błyskotliwy jak pierwsza część, a nawet bardziej zakorzeniony w realiach dziecięcego świata. Jędrek z zapałem podejmuje kolejne wyzwania, nie ma zresztą wyjścia. Ale każda jego inicjatywa musi kończyć się widowiskową katastrofą, przecież nawet czytelnicy nie spodziewaliby się spektakularnych sukcesów po drodze. Jędrek wplątuje się w coraz większe kłopoty: już nie chodzi mu o nową konsolę. Podpada rodzicom, nauczycielom, kumplom, a nawet panu Zbigniewowi Wydmuszce, biznesmenowi o dość gangsterskich metodach działania. Autorzy wplątują Jędrka w sieć przygód i stopniowo z satyry obyczajowej oraz społecznej przechodzą na tematy kryminalne (rzecz jasna, z humorem). Jędrek to bohater, który obowiązkowo budzi śmiech, nawet kiedy śmiałe plany nie wypalają (a właściwie przede wszystkim wtedy).

Autorzy stawiają na brawurową akcję bez żadnych ograniczeń. Jędrek przetestuje wszystkie możliwości zarobku, jakie wpadną do głowy nieco sarkastycznemu nastolatkowi – a to sprawi, że książka wciągnie nie tylko małych odbiorców. Opowieść wciąż się zmienia, a pewne wątki przewijające się przez cały tom mogą nieoczekiwanie zyskać na znaczeniu. To wielki plus serii: Skarżycki potrafi opracować fabułę kilkupłaszczyznową, jednocześnie rozwijać różne zagadnienia, które na koniec będą się razem uzupełniać. Nie ma tu wrażenia odhaczania kolejnych punktów scenariusza, jest precyzyjna i dobrze przemyślana konstrukcja z logicznymi wnioskami. To muszą docenić nie tylko dzieci. Chociaż autorzy grają konwencjami literackimi, nie zapominają o konstrukcji postaci. Jędrek i całe jego otoczenie to karykatury, wyostrzone typy charakterów, które nie tracą na prawdzie. Twórcy tej serii są równocześnie dobrymi portrecistami, a i wytrawnymi obserwatorami rzeczywistości. Z wyobraźni biorą pomysły na fabułę, na rozwój wypadków. Inspiracji do poszczególnych postaw czy scenek szukać mogą w codziennym życiu, a nawet w bazie stereotypów. Dzięki temu nawet typy spod ciemnej gwiazdy okazują się tu przekonujące, a cały tom zyskuje na jakości i satyrycznym wydźwięku.

Komiczny komiksowy kryminał to idealny sposób na rozrywkę. Skarżycki i Leśniak dobrze się bawią przy tworzeniu – taki przynajmniej efekt wywołują. Wykorzystują każdą okazję do wzbudzania śmiechu, chociaż nie brakuje tu również adrenaliny. Sporą część emocji oddają w warstwie graficznej, ona zresztą też dokładnie uwypukla przesadę jako środek śmiechotwórczy. Pewne jest, że nie tylko dzieci pokochają tę serię i jej bohaterów – Jędrek jako polska odpowiedź na powieści komiksowe wielokrotnie przebija inspiracje. To seria, z której autorzy mogą być dumni. A przecież uciechy dostarczy dzieciom w takim samym stopniu co ich rodzicom – i będzie budzić podziw dla pomysłowości twórców i dla samej realizacji przygód Jędrka.

sobota, 28 marca 2015

Rafał Skarżycki, Tomasz Lew Leśniak: Hej, Jędrek! Przepraszam, czy tu borują?

Nasza Księgarnia, Warszawa 2015.

Tajemnica dentystki

Wystarczyło, by pojawiła się na polskim rynku pierwsza komiksowa powieść – i od razu bije na głowę autorów importowanych serii. Rafał Skarżycki i Tomasz Lew Leśniak wydobywają z pomysłu to, co w nim najlepsze – i rozwijają opowieść w nieprzewidzianych kierunkach, imponując odbiorcom pomysłowością oraz humorem. Ich „Hej, Jędrek! Przepraszam, czy tu borują” to publikacja, która powinna podbić nie tylko rodzimy rynek wydawniczy.

Jędrek jest całkiem zwyczajnym dzieciakiem. Ma starszą siostrę, której uwielbia dokuczać, wiernych kumpli w szkole oraz sporo problemów. Zwyczajny chłopak prowadzi zwyczajne życie… to znaczy prowadziłby zwyczajne życie, gdyby nie wpadł na trop pewnej afery. W szkole Jędrka pojawia się nowa dentystka, olśniewająco piękna (i jeżdżąca porsche). Szybko bierze się do pracy zlekceważonej przez poprzedniczkę: przeprowadza przeglądy uzębienia w kolejnych klasach i każdy wychodzi od niej z nowymi plombami w trzonowcach. Jędrek jednak wie, że nowa dentystka coś ukrywa. Z przyjaciółmi postanawia ją zdemaskować. Pytanie tylko, czy można zadrzeć z dentystką.

Skarżycki i Leśniak oddalają strach przed borowaniem – ten temat w ogóle się tu nie pojawia. Interesuje ich za to afera kryminalna z kradzieżą diamentów i dziwne zachowania pięknej dentystki. Jędrek, chociaż czasami zachowuje się jak klasowy głupek i podpada nauczycielom oraz rodzicom, ma też detektywistyczny talent. Dzięki wsparciu przyjaciół może opracowywać najbardziej skomplikowane plany. Szkoła zamienia się więc w miejsce śledztwa – i nie ma znaczenia, że przy okazji bohater zawala klasówkę i ląduje na dywaniku u dyrektora, a nawet może zostać zawieszony w prawach ucznia. Liczy się przygoda, a tę Jędrek sam sobie zapewnia, dzięki sprytowi, spostrzegawczości i odwadze.

Od znanych bestsellerowych powieści komiksowych „Hej, Jędrek! Przepraszam, czy tu borują” różni się stopniem zaawansowania. Tekst, chociaż imituje zwierzenia przeciętnego ucznia, jest o wiele bardziej skomplikowany, podobnie jak fabuła. Ilustracje to niemal popis z kreskówkowego kadrowania, nie proste zeszytowe bazgroły. Gęstsza narracja idzie w parze z karykaturalnymi i bardzo dowcipnymi obrazkami, a autorzy posługują się też co pewien czas ironią spoza świata Jędrka. Cały tom skonstruowany został tak, by odbiorcy nie mogli się domyślić kierunku rozwoju akcji i by czerpali radość z poszczególnych wątków składających się na życie szkolne bohatera. Jędrek bywa cwaniaczkiem lub luzakiem – ale częściej jest chłopakiem niby rodem z powieści Niziurskiego. Kluczem do sukcesu będzie tu i realizacja tematu, i udane połączenie tekstu z ilustracjami. Doświadczenia Jędrka podporządkowane śmiechowi i rozrywce stanowią też popis talentów autorskiego duetu.

Skarżycki i Leśniak stworzyli opowieść z rozmachem. Ta książka przypadnie do gustu nie tylko dzieciom – udowadnia, że przy odpowiednim połączeniu sił twórczych „dziecięcą” tematykę da się przenieść na wyższy poziom. Poza jakością wykonania zwraca tu uwagę przekonujące czerpanie ze szkolnych stereotypów i tematów stale obecnych w literaturze czwartej. Jędrek w swoim środowisku jest bardzo prawdziwy – nawet jeśli bierze udział w czymś mało wiarygodnym. Autorom udało się w tym tomiku połączyć humor, szczerość i dobry pomysł na atrakcyjną fabułę. Śledzenie przygód Jędrka to czysta przyjemność, bez względu na to, ile ma się akurat lat – o tej serii powinno być głośno, bo na rynku wydawniczym nie ma sobie równych. Jędrek to postać, z której wydawnictwo może być dumne.