Justyna Bednarek: Tata w tarapatach. Krecia robota

Nasza Księgarnia, Warszawa 2026.

Tata czyta

Justyna Bednarek nie zwalnia tempa, chociaż czasami ma się wrażenie, że chętnie porzuciłaby już gdzieś tego tatę – Gerarda Filipa Wieczorka – zamiast biegać za nim (za nim w wersji spetityzowanej) i szukać go po obcych światach. Tym razem tata wpada w krecią norę, dokonuje jakiegoś przedziwnego splątania kontynentów, a jego rodzina prawie przetnie planetę na pół, żeby tylko odzyskać ukochanego ojca i męża. Jak zwykle pomocą służą też wierne zwierzęta (chociaż nie niesporczak, bo jest za mały, żeby w ogóle wiedzieć, co się z nim dzieje). Wystarczy wspomnieć, że tym razem tata trafia do nory pewnego uprzejmego kreta, ale ponieważ nie zamierza spożywać posiłków z pędraków, stara się jak najszybciej opuścić to miejsce. Rodzina z kolei szuka go – chociaż powoli traci pomysły na wynalazki. Co w tym wszystkim robią reptilianie – tego odbiorcy dowiedzą się już samodzielnie.

„Krecia robota”, kolejny tom przygód w serii Tata w tarapatach to polska odpowiedź na absurdalne powieści komiksowe. Justyna Bednarek wykorzystuje tu purenonsens i możliwość rezygnowania z pouczeń na rzecz rozrywki, żeby rozbawiać czytelników ciągłym – ciągnącym się już przez kilka tomów – pościgiem za wciąż gubiącym się tatą. Trzeba nieraz wykorzystywać silne uczucia, żeby odnaleźć drogę. Przydatne są też wynalazki – i tych nie brakuje w rodzinie, w której niemal każdy wykazuje się ponadprzeciętnymi cechami umysłowymi i zdolnościami do kreowania tego, co akurat jest potrzebne. Do rodziny Wieczorków dołącza i tym razem aspirant Kisiel, trudno sobie bez niego wyobrazić rzeczywistość – ale jeszcze trudniej jest sobie wyobrazić zwielokrotnionego Kisiela – a będzie trzeba. I tak z tej książki czytelnicy wreszcie dowiedzą się, kto naprawdę rządzi światem. W „Kreciej robocie” jest też miejsce na satyryczną podróż przez literaturę – kilka ciekawie przedstawionych klasyków czeka na rozszyfrowanie. Justyna Bednarek drwi sobie nawet z siebie (i rysownika, czyli autora ilustracji, Bartka Brosza) – powodów do śmiechu nie zabraknie bardzo długo. Liczy się w tej książce błyskawiczne tempo – czemu sprzyja ograniczenie warstwy tekstowej na rzecz tej rysunkowej i jednocześnie opieranie się na wyliczeniach. To podbudowa komizmu. Komizmu, który o nic nie walczy – chyba że o przekonanie dzieci do czytania jako źródła rozrywki. Tu chodzi o prezentowanie jak najbardziej szalonych pomysłów, oderwanie od prozaicznej codzienności i ucieczka w świat fantazji trochę rodem z pomysłów z marginesów książek i zeszytów podczas nudnych lekcji. Justyna Bednarek po raz kolejny udowadnia, że można zaintrygować opowieścią bez sensu – i znaleźć bardzo dużo motywów, które dla czytelników będą wartościowe. W serii o rodzinie Wieczorków mechanizm jest wciąż taki sam: tata (zniekształcony rozmiarowo, a tym razem i gatunkowo) trafia w miejsce, w którym wcale nie chciałby się znaleźć – z dala od możliwości i zasięgu jego bliskich. Bliscy zbierają siły, wynalazki i koncepcje, żeby pospieszyć na ratunek. To razem składa się na burzliwą opowieść pełną niespotykanych rozwiązań i niespodziewanych zwrotów akcji – czego chcieć więcej?