Aleksandra Sylwar: Gdybym miała miotacz płomieni

Czytelnik, Warszawa 2026.

Relacje

Aleksandra Sylwar pisze spokojnie. Na tyle spokojnie, że trudno domyślić się, że to debiut. Z drugiej strony wyciszenie emocji w ramach samej fabuły trochę nie koresponduje z doświadczeniami bohaterki, która ma za sobą burzliwą przeszłość i silnie uczuciową teraźniejszość, a jednak sprawia wrażenie mocno zdystansowanej od tego, co właśnie ją definiuje. I tak „Gdybym miała miotacz płomieni” zabiera odbiorców na lekturową wyprawę, w której coś nie musi się zgadzać z rozkładami napięcia. Ale Aleksandra Sylwar trzyma się swojego pomysłu i nie zamierza upodabniać prozy do istniejących na rynku opowieści – chce stworzyć historię po swojemu, nawet za cenę prawdopodobieństwa. Opowiada w końcu o wolności, która nie pozwala na żadne ustępstwa. Anastazja jest zdystansowana – przeżyła już tyle, że nie potrzebuje żadnych więcej wstrząsów ani bodźców. A jednak musi mieć jakiś cel funkcjonowania, coś, co zapewni jej sens egzystencji. „Gdybym miała miotacz płomieni” to bezkompromisowa opowieść o tym, jak walczy się o uczucie. Anastazja wychodzi z więzienia – odbywała wyrok za morderstwo, ale tą kartą Aleksandra Sylwar nie będzie zbyt często grać – jest tylko jedna konsekwencja pobytu w więzieniu: dzięki temu poznała Monikę. Monika to uosobienie wolności i fantazji, ale też uosobienie marzeń – zawładnęła wyobraźnią Anastazji i wyzwala nadzieję na lepszą przyszłość. Tylko najpierw trzeba ją znaleźć, a później przekonać do siebie. I w tych dziedzinach Anastazja musi wykazać się kreatywnością i odwagą – bo tylko dzięki temu uda jej się wejść w świat, którego teraz potrzebuje. Chociaż jest to studium psychologiczne damsko-damskiej relacji, autorka koncentruje się na budowaniu atmosfery i scenek, ale niekoniecznie na wypełnianiu obrazu psychologicznego samych postaci – widać ich zachowania, ale nie wiążą się one przesadnie z dotychczasowymi doświadczeniami, zupełnie jakby bohaterki odgrywały tylko przypisane im role, nie przejmując się zbytnio tym, co przyniesie najbliższa przyszłość. Liczy się powieściowe tu i teraz, skazanie na nastroje partnerki i jednocześnie zachowanie nonszalancji w każdym aspekcie istnienia. „Gdybym miała miotacz płomieni” to powieść, w której uczucia raczej będą implodować i największym wyzwaniem stanie się ich ujawnianie tak, żeby stały się wiarygodne dla obserwatorów. I jednocześnie dzieje się coś ciekawego: chociaż brakuje tu grania na emocjach odbiorców, to śledzi się kolejne krótkie rozdziały – i jednocześnie kolejne etapy związku – z zainteresowaniem, co przyniesie relacja tak nietypowo rozpoczęta. Aleksandra Sylwar chce uciekać od szablonów i to jej się udaje – ma też warsztat w prowadzeniu narracji. Za to będzie zadziwiać wyborem kolorytu emocjonalnego i uzasadnianiem (albo brakiem uzasadnień) niektórych decyzji podejmowanych przez bohaterkę. Bardzo udany debiut i Aleksandra Sylwar będzie mogła już tą książką zacząć wypracowywać sobie swoje grono czytelników – takich, którzy uwierzą jej i będą czekać na kolejne propozycje. Bo oto pojawia się autorka interesująca, która ma coś do powiedzenia i unika stereotypów.