Jeanette Winterson: Po co ci szczęście, jeśli możesz być normalna?

Czarne, Wołowiec 2026.

Osobowość

To jest książka z pozoru niewielka, ale mocno skondensowana i ważna dla wszystkich tych, którzy chcą funkcjonować na własnych zasadach i walczyć o siebie. Jeanette Winterson przeprowadza czytelników przez swoje wspomnienia w rodzinie zastępczej i odkrywanie seksualności – i dzieli się najbardziej intymnym pejzażem rzeczywistości jej najbliższej. „Po co ci szczęście, jeśli możesz być normalna” to publikacja przesycona silnymi emocjami, ale też stworzona tak, żeby zapisać się w historii literatury, ze względu na znakomitą warstwę narracyjną. Jeanette Winterson przez długi czas nie rozumie postaw swojej przybranej matki: rejestruje jej kolejne dziwactwa i zachowania, które uniemożliwiają zwyczajne życie. Dopatruje się w kolejnych decyzjach i działaniach tematów, które mogą zaszokować szerokie grono odbiorców – ale eksponuje podobne problemy przede wszystkim po to, żeby zyskać dla siebie obronę czy usprawiedliwienie dla tego, co przecież usprawiedliwienia nie potrzebuje. Bo Jeanette Winterson czuje się przez długi czas niewystarczająca, a później jeszcze i winna – dlatego, że zdecydowała się podążać za głosem serca i wydobyła na światło dzienne swój homoseksualizm jako tworzywo literackie oraz jako materiał do publicznych rozważań. W tej książce Jeanette Winterson walczy w obronie miłości – nie ma znaczenia, jakiej. Liczy się ogólna idea, miłość prawdziwa, szczera i wolna od zakazów – ta, która uszczęśliwia i uskrzydla. Żeby taką perspektywę zyskać, autorka musiała przejść kilka rozczarowań i pokonać kilka pułapek – a dziewczyny, w których się zakochiwała na początku, uczyły ją, czego powinna chcieć od życia i czego może uzyskać.

„Po co ci szczęście, jeśli możesz być normalna” to zderzenie dwóch światów – jednego zacofanego, wypełnionego lękami i frustracjami, z ograniczeniami i zakazami dla innych – oraz drugiego, wolnego, umożliwiającego realizowanie własnych pragnień bez krzywdzenia innych i prowadzącego do spełnienia i satysfakcji. Jeanette Winterson, żeby być sobą, musi przeciwstawić się „pani Winterson” – i temat ten bardzo długo będzie jej towarzyszył. Ale czytelnicy nie muszą się martwić: autorka jest w stanie swoje perypetie – wybiórcze, bo przecież nie analizuje każdego kroku w życiu – przedstawić w sposób, który zachwyca. Widać tu ogromne wyczulenie na słowo i na jakość fraz, a dbałość o język przekłada się bezpośrednio na przyjemność czytelniczą. Jeanette Winterson spore grono czytelników zyskuje dzięki szczerości wyznań i dzięki tematowi – ale jakość tej prozy ma także duże znaczenie. Autorka koncentruje się tu na wyłapywaniu drobnych scenek o dużym znaczeniu – wyrazistych i przekonujących, jeśli chodzi o przesłania – dobrze Winterson puentuje kolejne spostrzeżenia. Z jednej strony daje dostęp do świata, w którym się wychowywała, z drugiej – otwiera czytelników na uczucia, nawet te niepopularne w pewnych środowiskach. „Po co ci szczęście, jeśli możesz być normalna” to książka ważna i wyjątkowa, prowadząca czytelników przez meandry ludzkich losów i wzajemnych relacji. Wrażliwość autorki łączy się tu z jej talentem literackim – i zapewnia wybuchową mieszankę. To naprawdę publikacja, od której trudno się będzie czytelnikom oderwać – a kibicowanie Jeanette Winterson w realizowaniu jej potrzeb i marzeń stanie się nieodłączną częścią lektury.