Olivier Tallec: Czy on śpi?

Druganoga, Warszawa 2026.

Pamięć

Bardzo trudna i bardzo piękna jest ta książka, picture book, w którym bohater – oraz jego przyjaciel, Pok – mierzą się z ostatecznością. Przygoda zakodowana w książce obrazkowej kierowanej do najmłodszych pomoże dzieciom uporać się z emocjami po stracie. Wszystko zaczyna się od znalezienia nieruchomego kosa. Może śpi (chociaż ptaki nie śpią nieruchomo na grzbiecie, o czym bohaterowie jeszcze nie wiedzą), może się jeszcze ocknie. Ale oczekiwanie nie przynosi żadnego efektu – poza ostatecznym potwierdzeniem, bo wiadomo, że żadne zwierzę nie wytrzyma tyle bez ruchu. Kos jest martwy. Teraz trzeba uporać się ze stratą – tęsknotą i smutkiem. Pok i jego przyjaciel wiedzą, że muszą coś zrobić – szukają sposobu na to, żeby zapamiętać kosa i żeby zyskać ukojenie.

„Czy on śpi” to książka, której nie należy się bać. Chociaż przedstawia jako główny temat śmierć – nie przygnębi dzieci. Olivier Tallec przygląda się kolejnym etapom działań i automatycznie – kolejnym etapom żałoby, bohaterowie na początku zaprzeczają wiadomości, później dopiero wprowadzają kolejne działania prowadzące do wyciszenia smutku. Dbają o to, żeby szpak po śmierci miał dobrą opiekę – chowają go i upamiętniają. I to właśnie pokazuje czytelnikom, że zaangażowanie się w sprawy śmierci może pomóc w opanowaniu przykrości. A jednocześnie Tallec nie zastrasza dzieci – pokazuje świat w całej palecie barw, przypomina, że nie zawsze wszystko idzie zgodnie z planem i nie ukrywa przed najmłodszymi, że zdarzają się rozmaite nieszczęścia. Z perspektywy odbiorców kos to tylko umilacz życia, autor pięknych piosenek i ptak, który nadawał koloryt polanie. Nie zdążyli się z nim zaprzyjaźnić ani go polubić, zostają więc z zapośredniczonymi uczuciami bohaterów. Ale empatia sprawi, że bohaterowie podzielą się swoimi emocjami z kilkulatkami.

Na dzisiejszym rynku wydawniczym dość rzadko autorzy decydują się na wprowadzanie trudnych tematów i tego, co mogłoby zasmucić dzieci – to nie jest kierunek, który należy popierać. W końcu chociaż śmierć bliskich nie jest codziennością kilkulatków, nie da się od niej uciec – a książka „Czy on śpi” pomoże w oswojeniu zagadnienia. Przyniesie pretekst do ważnych rozmów i sprawi, że dzieci samodzielnie będą mogły wypracować wnioski na temat radzenia sobie ze smutkiem. Tallec nie udaje, że wszystko natychmiast się ułoży, pokazuje żałobę jako proces – składający się z różnych etapów. Daje dzieciom narzędzia do zadbania o siebie nawet wtedy, gdy nie będą chciały dzielić się uczuciami z nikim.

Jest to książka napisana w prosty sposób i bardzo zrozumiała – mimo fabularnego wyzwania. To picture book, w którym obrazki przyciągają oko, są wielkoformatowe i stanowią idealne uzupełnienie narracji. Podziw wzbudza przede wszystkim realizacja tematu – ale i filozoficzno-poetyckie spojrzenie na rzeczywistość bohaterów, niby baśniową, a mocno powiązaną z realizmem. „Czy on śpi” to książka do oglądania i przedyskutowania, chociaż prosta to nie infantylna – rozbudza ciekawość i wzrusza. Jest to zestaw podpowiedzi ukrytych w historii nieskomplikowanej i wartościowej. Można tu polubić bohaterów i kibicować im w codzienności, można dać się wciągnąć w świat tak zaprezentowany. Czytanie tej książki można zalecić także dorosłym – zwłaszcza że to oni najczęściej biorą na siebie ciężar emocji związanych z rozstaniami.