Hanna Bilińska-Stecyszyn: Serce nie siwieje

Silver, Warszawa 2024.

Poszukiwanie szczęścia

Hanna Bilińska-Stecyszyn proponuje kolejną opowieść dla starszych czytelniczek ceniących sobie proste obyczajówki i równie proste sercowe dylematy. Skupia się na jednym motywie, który może całkowicie zmienić życie Dominiki – kobiety odnajdującej w sześćdziesiątym roku życia wielkie uczucie. Dominika ma już dorosłe dzieci, które zakładają własne rodziny. Ma też męża, który w zasadzie niespecjalnie dba o podtrzymywanie płomiennego uczucia: nawet jeśli kiedyś miał duży temperament i zaskakiwał romantycznymi gestami, proza życia skutecznie to zniszczyła. Teraz Ryszard w ogóle nie przejmuje się emocjami żony i zajmuje się wyłącznie swoimi sprawami. Inaczej niż… Juliusz. Juliusz pojawia się nie wiadomo skąd i zawraca w głowie statecznej i poukładanej Dominice, pokazując jej, co znaczy prawdziwy romans. Kobieta wprawdzie wie, że nie powinna dawać się porwać czułym słówkom i romantycznym gestom – ale myśl, że to nie przystoi w jej wieku bardzo łatwo jest zakwestionować, a wszelkie głosy rozsądku przestają mieć znaczenie, gry w grę wchodzi wielkie uczucie. Dominika decyduje się na radykalny krok – na przekór temu, co sądzi jej rodzina. W końcu walkę o szczęście własne można rozpocząć w każdym wieku, a bohaterka chce być tego najlepszym dowodem. Oczywiście warto przy tym zachować trochę zdrowego rozsądku, ale miłość, która spada jak grom z jasnego nieba, wyklucza przecież myślenie.

Akcja nie jest zbyt zawikłana, chociaż Hanna Bilińska-Stecyszyn stara się ją urozmaicać: a to wysyła bohaterkę w podróż, a to zajmuje się historiami dalszoplanowych postaci, które też mogą rzucić nowe światło na doświadczenia Dominiki – wszystko, żeby trochę odciążyć główny wątek, żeby nie był jedynym sznurkiem w opowieści. Zwłaszcza że bohaterka, która zwierza się ze swoich przygód, niekoniecznie robi to wprawnie. Dominika jest postacią naiwną (mimo wieku). Część narracji przedstawia w formie własnego dziennika i w tym dzienniku zajmuje się (zbyt długo) rozważaniami na temat różnych wersji imienia i zdrobnień od niego, utwierdza samą siebie w przekonaniu o wielkiej miłości i o prawie do szczęścia, powtarza, jak wiele Juliusz jej zapewnia – słowem, zachowuje się jak pensjonarka sprzed wieków. W przypływach samokrytycyzmu sięga też po kontrargumenty, zastanawia się nad tym, czy powinna – i to jest z kolej przesłanie do odbiorczyń: każda, niezależnie od wieku, zasługuje na radość, szczęście i miłość: nie ma co tego kwestionować. Trzeba będzie czasami trochę wyrozumiałości dla infantylnych tonów – Dominika nie jest specjalistką od pisania i to bardzo w wybranej przez autorkę formie widać zwłaszcza tam, gdzie fabuła nie zamaskuje niedoskonałości literackich. Powieść zamienia się też – może mimo wszystko – w ostrzeżenie. Wprawdzie zawsze warto walczyć o siebie, ale nie brakuje też ludzi, którym nie można ufać. Co ciekawe, przeważnie tego typu przestrogi trafiały do książek dla nastolatek, ale i silverowemu towarzystwu mogą się przydać: ostrożności nigdy za wiele. Przydałoby się, żeby Hanna Bilińska-Stecyszyn bardziej urozmaiciła fabułę, a uniemożliwiła bohaterce miałkie i do niczego nieprowadzące wynurzenia na temat swoich uczuć czy kwestii onomastycznych. Trafi swoją książką do pań, które nie szukają wymagających lektur, za to liczą na relaks z książką – i chcą przyjrzeć się, co dzieje się, gdy podejmowane ryzyko idzie w parze z brakiem racjonalnego podejścia.

Hanna Bilińska-Stecyszyn: Wbrew pozorom

Silver, Warszawa 2021.

Pokolenia

Przez pewien czas wydaje się, że Hanna Bilińska-Stecyszyn wcale nie tworzy powieści dla seniorek, a po prostu obyczajowe czytadło dla wszystkich pań, które szukają wytchnienia od codziennych spraw. "Wbrew pozorom" dotyczy bowiem sytuacji młodego małżeństwa, Kasi i Marola. Kilka lat po ślubie wciąż są w sobie zakochani i mogą na sobie polegać - jednak idyllę mąci tu teściowa Katarzyny. Najwyraźniej nie akceptuje synowej, daje jej odczuć, że nie jest mile widziana w rodzinie. Drobne szpile wbijane niemal bez przerwy i uszczypliwości okraszane słodkimi uśmiechami dałoby się znieść. Tyle że Eleonora ma w zanadrzu znacznie więcej sztuczek. Wymusza na rodzinie syna spotkania na obiadkach, uniemożliwia spędzanie świąt w szerszym gronie (czy chociaż - wyjazdy do rodziny Kasi). Stosuje proste ale skuteczne chwyty: symuluje choroby, wykorzystuje szantaże emocjonalne i wprowadza coraz więcej jadu do relacji z młodszym pokoleniem. Kasia, która przez długi czas pokornie znosi wszystkie te zabiegi, w końcu nie wytrzymuje. Jednak jej mąż stara się dalej spełniać coraz bardziej radykalne żądania matki i przestaje walczyć o małżeństwo. Kasia ucieka - żeby dać Markowi do myślenia i żeby trochę sprawdzić, czy da się uratować ten związek.

I wygląda na to, że w powieści dla silverek Hanna Bilińska-Stecyszyn będzie się zajmowała seniorką wyłącznie jako czarnym charakterem. Jednak "Wbrew pozorom" nie jest powieścią z jedną historią. Już niedługo autorka przeskoczy do sytuacji Adama i odda mu głos w wielu rozdziałach. Adam to mężczyzna, który zakochał się w przyjaciółce, jednak nie odważył się na wyznanie swoich uczuć i w efekcie stracił pierwszą miłość (na rzecz najlepszego kumpla). Szedł przez życie, szukając śladów Maryli w innych kobietach i wmówił sobie uczucie do Lilii, przynajmniej odrobinę podobnej do idealizowanej ukochanej. Los przyniósł mu jeszcze jedno silne zakochanie - ale Adam będzie miał już swoją rodzinę. Autorka kieruje się przekonaniem, że odbiorczynie uwielbiają historie o komplikacjach miłosnych, niezależnie od wieku (własnego i bohaterek), dlatego też podsuwa czytelniczkom zestaw "przygód" do wzbudzenia refleksji nad codziennymi wyborami. Proponuje powieść, która rozwija się czasem w nieoczekiwanych kierunkach, naświetla specyfikę różnych charakterów i podejść do życia. Sama w sobie świetnie relaksuje, ale niesie też kilka ważnych przesłań. To nic, że Bilińska-Stecyszyn czasami mocno wyostrza portrety psychologiczne postaci: jest jej to potrzebne, żeby sceny stały się czytelniejsze dla odbiorczyń. "Wbrew pozorom" może wciągnąć, jeśli ktoś lubi niespieszną akcję i brak sensacyjnych wydarzeń. Tu chodzi raczej o porywy serca i o poszukiwanie drugiej połówki niż o wielkie emocje, autorka pisze poprawnie i prowadzi narrację dość pewnie - na tyle, żeby dało się jej zaufać. "Wbrew pozorom" to dwutorowa historia, w której nie można szukać typowych dla silverowej publiczności tematyki. Ale to nie znaczy, że czytelniczki książkę odrzucą, wręcz przeciwnie - polubią światy tworzone przez tych bohaterów.