Coralie Saudo: Jaś i magiczna fasola

Harperkids, Warszawa 2024.

Decyzje

Co zrobisz, jeśli znajdziesz magiczną fasolę? A kiedy spotkasz smoka? Wolisz racjonalne zachowania czy stawiasz na żywioł? Dzieci, które lubią zastanawiać się, jak postąpiłyby na miejscu bohatera ulubionej bajki, mają możliwość poprowadzenia własnej opowieści – która, w zależności od wybranej drogi (i odpowiedzi na pytanie), poprowadzi do określonego miejsca w książce. Coralie Saudo po raz kolejny wraca na rynek w serii, która przerabia znane baśnie i bajki na bajki paragrafowe (lub hipertekstowe, chociaż mamy tu do czynienia z klasycznym drukiem i ćwiczeniem zdolności manualnych w przewracaniu kartek stworzonych jak zakładki w skoroszytach). „Jaś i magiczna fasola” to kilka różnych scenariuszy, do których dochodzi się najrozmaitszymi drogami. Niemal każda decyzja bohatera pociąga za sobą kolejne pytania – każdy akapit tekstu ma dwie możliwe dalsze części – dziecko musi wybrać, co powinna zrobić postać z bajki – i skierować się na stronę oznaczoną odpowiednią ikonką. Tam dowie się, z jakimi konsekwencjami wiąże się poprzedni wybór – i być może będzie dokonywać kolejnego po lekturze następnego akapitu. Jeśli zaproponowane rozwiązanie się nie spodoba, można je przyjąć (jako lekcję skutków własnych wyborów), albo cofnąć się do poprzedniego fragmentu i skierować w drugą ścieżkę. Dzięki temu lektura nie będzie dzieci nudziła i sprawi, że zaangażują się one w czytanie i w same relacje między bohaterami.

Ponieważ forma jest dość skomplikowana, sama opowieść należy do prostych – tu nie ma miejsca ani czasu na analizowanie uczuć i na przyglądanie się sprawom nieistotnym, liczą się same wydarzenia – i wskazówki, które mogą wpłynąć na decyzje dziecka. Nie ma jedynego poprawnego rozwiązania – można kierować się w różne strony, a że część odnóg będzie miała punkty wspólne – tym lepiej, to zaintryguje małych odbiorców. Coralie Saudo wie, że dzieci lubią wcielać się w bohaterów bajek, tutaj mogą zatem nie tylko wyobrażać sobie, że znajdują się w magicznej opowieści, ale wręcz sterować małym Jasiem – to książka, która pokazuje moc wyobraźni i siłę sprawczą fabuł. Tak przygotowana publikacja ucieszy najmłodszych. Kiedy już wybierze się odpowiedni zwrot akcji, trzeba jeszcze znaleźć graficzny symbol, żeby dotrzeć do odpowiedniej strony – to rodzaj wyszukiwanki i dodatkowa atrakcja w czytaniu. Opowieść o magicznej fasoli schodzi na dalszy plan – zresztą i tak jest prawdopodobnie małym odbiorcom znana, więc jej poznawanie na nowo łączy się właśnie z testowaniem możliwości. Coralie Saudo zapewnia dzieciom rozrywkę i pracę intelektualną – zwłaszcza niepewne siebie maluchy mogą tu poćwiczyć zdecydowanie i nabrać przekonania, że warto podejmować ryzyko. „Jaś i magiczna fasola” to oczywiście picture book – nie udałoby się przyciągnąć maluchów do zabawy bez kolorowych i wyrazistych rysunków, zwłaszcza że same odnośniki też pojawiają się w formie małych grafik. Coralie Saudo proponuje serię historii doskonale znanych – ale w nowej odsłonie zapewniających sporo radości kilkulatkom. Dlatego też nawet wielokrotna lektura nie będzie tutaj nużyć – umożliwi za to dzieciom kreowanie nowych bajek na podstawie jednej historyjki.

Coralie Saudo: Czerwony Kapturek. 22 możliwe historie i 5 zakończeń

Harperkids, Warszawa 2022.

Losy babci

Każdy może być Czerwonym Kapturkiem, zwłaszcza z tomikiem autorstwa Coralie Saudo. Ale bez obaw - w serii Ty decydujesz można zmienić losy postaci ze znanych bajek - i to tak, żeby przechytrzyć wilka lub doskonale się z nim bawić. "Czerwony Kapturek. 22 możliwe historie i 5 zakończeń" to bardzo krótki interaktywny picture book, w którym po każdym fragmencie opowieści pojawia się zestaw podpodwiedzi co do dalszej akcji. To mali odbiorcy muszą zdecydować, w jaką stronę pójdą i jak się zachowają wobec bohaterów z bajki. Nie ucierpi na tym klasyka: historię o Czerwonym Kapturku wszyscy znają doskonale - teraz mają szansę ją zmodyfikować i potraktować jak tworzywo do dalszych pomysłów. Tu nie chodzi o dobrnięcie do kojarzonego finału, a o uruchomienie wyobraźni i postawienie się w sytuacji postaci. Czerwony Kapturek nie musi iść prosto do babci: może zająć się wyjadaniem ciastek koszyczka, który wręczyła dziewczynce mama. Także w spotkaniu z wilkiem ciasteczka mogą stać się pomocne: jeśli drapieżnik zajmie się nimi, nie będzie chciał skonsumować dziecka ani babci. Zanim bohaterka dotrze do domku babci, spędzi czas z wilkiem i ciasteczkami - a to oznacza kolejny szereg wyborów i decyzji do podjęcia. U samej babci też nie wszystko rozgrywa się zgodnie z planem autorów baśni - bo to dzieci decydują, a bohaterowie mają swoje silne charaktery i nie podporządkowują się poleceniom twórców. Akcja rozgrywa się szybko: wystarczy drobny akapit, scenka opisana w kilku krótkich wersach, żeby znalazło się miejsce na wprowadzenie konkretnych odnóg fabularnych: jeśli maluch zdecyduje, jak się zachowa na miejscu Czerwonego Kapturka, powinien przejść do odpowiedniego miejsca w książce: decyzje są oznaczone odpowiednimi ikonkami z rysunkiem - a na marginesie wyciętych na wzór skoroszytów stron pojawiają się te same ikonki - odnośniki w odpowiednie miejsca książki. Oznacza to, że trzeba zrezygnować z tradycyjnej lektury i przewracania kartek po kolei: w takim wypadku historyjka łatwo się rozsypie i nie będzie wiązać się z niespodziankami dla odbiorców. Nic nie przypomina tu tradycyjnych baśniowych wątków - tylko bohaterowie i punkt wyjścia się zgadzają, później już pojawiają się liczne zaskoczenia. Tomik został przygotowany jako picture book, rozkładówki wypełniane są komputerowymi grafikami, ilustracjami, które zawierają nieco więcej danych niż tekst - można je prześledzić i sprawdzić, co oferuje Jessica Das, ale nie trzeba się specjalnie wysilać: autorka raczej stawia na rzetelne prezentowanie bajkowej rzeczywistości niż na wplatanie w rysunki odrębnych tematów i prezentów dla najmłodszych. Wiadomo, że nie wyszukiwankom ma służyć ta książeczka i nie - skupianiu się na warstwie graficznej. Ona jest tylko dodatkiem i wystarczająco angażuje dzieci przy poszukiwaniach odpowiedniej strony z dalszym ciągiem historyjki. Taka wersja "Czerwonego Kapturka" nie przynosi silnych emocji, pozwala za to dzieciom uruchamiać wyobraźnię i zachęcać je do samodzielnego kontynuowania opowieści. Wtrąca maluchy w bajkowy świat i zaprasza do zabawy.

Coralie Saudo, Jessica Das: Trzy małe świnki. 22 możliwe historie i 5 zakończeń

Harperkids, Warszawa 2022.

Wybór

Co pewien czas takie historie powracają na rynek, chociaż do niedawna były to raczej fabuły tworzone na nowo, bez odwołań do klasyki. Coralie Saudfo i Jessica Das wykorzystują jednak znaną bajkę, żeby zapewnić maluchom możliwość uczestniczenia w opowieści, a nawet - współtworzenia jej, decydowania o losach bohaterów. Dziecko w tomiku "Trzy małe świnki" zamieni się w jednego z prosiaczków, trzech braci, którzy w swoich domkach chronią się przed groźnym wilkiem. A ponieważ liczy się tu zabawa i rozrywka - wilk nie jest taki straszny (może go nawet spotkać nauczka), a dzieci czeka mnóstwo śmiechu. Zmiana perspektywy - na jednego z trzech bohaterów - prowadzi do automatycznego odwrócenia uwagi od pierwotnej wersji historii, więc nie ma obaw, że maluchy zaczną się nudzić lub uznają, że wiedzą, co się dalej wydarzy. Tu niespodzianek będzie bardzo dużo: krótki komentarz na stronie jest zaledwie wstępem do przygody. To odbiorcy mają zdecydować, w jaką stronę poprowadzić swojego bohatera - określają, co wybraliby sami i jak ma potoczyć się historia. Wybierając jedną z opcji, muszą sprawdzić, jaki obrazek jej towarzyszy - a następnie wybrać ze skoroszytowo wyciętych stron odpowiednie miejsce w książce i tam kontynuować lekturę. Oczywiście przejście do kolejnej strony otwiera następne drogi i możliwości wyboru, tak więc da się przejść książkę na wiele różnych sposobów i nie powtarzać raz podjętych decyzji. Takiej zabawie nie oprze się żadne dziecko. Znacznie mniejsze znaczenie ma to, co się w książce wydarzy: wilk nikogo nie zjada, nie niszczy też domków, świnki świetnie się ze sobą bawią, a przy okazji mogą ujawniać charaktery dzieci: jedno będzie domatorem i woli pozostać w bezpiecznych czterech ścianach, inne wyruszy ku przygodzie - to oznacza, że nawet rodzice mogą dowiedzieć się czegoś o swoich pociechach podczas wspólnej zabawy książką.

"Trzy małe świnki. 22 możliwe historie i 5 zakończeń" to dużo jak na niewielkiego picture booka. Jest to jednak publikacja bardzo dobrze przemyślana i dostarczająca kilkulatkom sporo zabawy. Liczy się tu umiejętność podejmowania odpowiednich decyzji (przy czym nie ma złych wyborów!) i chęć interaktywnych działań. Coralie Saudo i Jessica Das wprowadzają odbiorców w sam środek historii - i umożliwiają zamienienie się w autorów. W ten sposób rozwijają wyobraźnię najmłodszych i zachęcają do samodzielnego snucia opowieści. To coś lepszego niż klasyczne lektury, znowu metoda na przyciągnięcie do książek dzieci. Chociaż ilustracje są tutaj bardzo proste i stworzone komputerowo, nie nudzą i nie męczą - głównie za sprawą mnogości nasyconych kolorów. To tomik, który przyciąga wzrok i obiecuje świetną zabawę. Na obrazkach sporo jest szczegółów, można zatem znacznie dłużej czerpać radość z przeglądania książki - i odkrywać kolejne niespodzianki, nie tylko w warstwie tekstowej. Trzy małe świnki zapraszają do wspólnej zabawy i przypominają, że czytanie to wielka przygoda.