Joanna Szczerbaty: Panie kocie, jak żyć? Przewodnik po równowadze, odpoczynku i codziennych przyjemnościach

Mando, Kraków 2026.

Wskazówki

Koty łagodzą obyczaje – i to zjawisko, które Joanna Szczerbaty zaobserwowała nie tylko w codzienności, ale i w internetowych dyskusjach. Podbudowana tym faktem postanawia stworzyć dla odbiorców popporadnik psychologiczny, żeby przekonać ich do wdrożenia w życie pewnych zachowań i zasad, które nie zdziwiłyby domowego czworonoga. „Panie kocie, jak żyć. Przewodnik po równowadze, odpoczynku i codziennych przyjemnościach” to sposób na opowiedzenie o tym, co trudne do przyswojenia – bez moralizatorskich tonów i bez poczucia wyższości, przynajmniej tego ludzkiego, bo kotom wolno znacznie więcej.

I dlatego w tej książce każdy rozdział poświęcony jest osobnemu zagadnieniu przeszkadzającemu w osiągnięciu życiowego flow, w dwóch perspektywach – w wersji kota i psychologa. I to, co mówi kot, niby jest tylko wstępem, ale tak naprawdę pokazuje odbiorcom, jakie postawy warto wcielić w swoją codzienność – i jakie korzyści można wtedy osiągnąć. Narracja kota lepiej zapada w pamięć, wprowadza motyw humorystyczny i przekona czytelników do zmian. Oczywiście książka kierowana jest do tych odbiorców, którzy nie mają czasu na przedzieranie się przez wypełnione teoriami poradniki psychologiczne, tu wszystko sprowadza się do wersji pop, jest mocno skondensowane i mocno upraszczane, a do tego pozbawione niepotrzebnych wykładów – liczy się obserwowanie domowego pupila. To zwierzak ma stać się lekarzem i przewodnikiem jednocześnie. Kot zyskuje głos i bez przerwy się dziwi – dziwi się temu, co odbiorcy robią (i czego po tych działaniach oczekują). Piętnuje postawy, które nie prowadzą do relaksu, pyta o sens pielęgnowania uraz czy chowania w sobie gniewu latami. Kot zestawia ludzkie dziwactwa z tym, co w analogicznej sytuacji zrobi przedstawiciel jego gatunku – i próbuje wytłumaczyć, jak porada powinna zmienić się w rzeczywistość. Komentarz psychologa jest za to nacechowany krytyką i to zaskakujące, ale po narracji kota znacznie łatwiej jest przejść nad tym do porządku dziennego – psycholog bowiem będzie dobijał się do sumienia odbiorcy i postawi na cierpliwe, ale też dość natarczywe przypominanie, co trzeba zrobić, żeby było lepiej. Naśladowanie kota – w reakcjach i postawach wobec świata – to dobry pomysł. Może się spodobać odbiorcom i może się przydać – kiedy człowiek mierzy się z zadaniami niekoniecznie ponad siły, ale na pewno frustrującymi. Oczywiście że autorka tomu może bazować na odkryciach psychologów i na wynikach badań – ale nie musi nimi czytelników zasypywać i zamęczać, koncentruje się nad koniecznymi do wprowadzenia zmianami. Zależy jej na skuteczności, a tę osiągnie dzięki połączeniu sił – kota i perswazji.

W wersji kota wszystko okazuje się oczywiste i proste: w dodatku sam mechanizm może się czytelnikom przydać w trudniejszych chwilach – liczy się szansa na przeprowadzenie obserwacji i na naśladowaniu kota w postawie wobec rzeczywistości. Może na początku nie będzie to proste, ale autorka przekonuje, że warto praktykować te zalecenia – można dzięki nim zachować zdrowe zmysły.