Marcin Kalita: E-sport. Zostań mistrzem

HarperCollins, Warszawa 2021.

Podpowiedzi

W "sportowej" serii HarperCollins, wyrosłej na bazie biografii piłkarzy, pojawiają się kolejne tomy przedstawiające różne dyscypliny sportowe. Marcin Kalita jednak postanawia zmienić sposób myślenia o rywalizacji i zawodach spod znaku sportu - prezentuje e-sport jako zajęcie przyszłości. Kieruje się książką "E-sport. Zostań mistrzem" do młodych czytelników, co wychodzi na jaw w bezpośrednich zwrotach do odbiorców - lata 80. XX wieku to zamierzchłe czasy i Kalita zdaje sobie sprawę, że o rzeczywistości, którą prezentuje, niektórzy czytelnicy nie mają pojęcia. Dlatego też stara się przybliżać świat bez internetu i świat, w którym - żeby pograć w sieci ze znajomymi - trzeba było zgromadzić komputery w jednym pomieszczeniu. Najważniejsza teza tej książki polega na przekonaniu odbiorców, że e-sport jest sportem i tak powinien być traktowany. Nie chodzi tu o zwykłe granie na komputerze: to rodzaj zajęcia, do którego trzeba podejść poważnie. Autor podpowiada, jak wybrać drogę kariery, przypomina, że w niektórych szkołach pojawiają się już klasy o profilu e-sportowym. Wyjaśnia, do czego zawodnikom potrzebny trener, wylicza rozmaite turnieje i zawody, wprowadza do książki nazwiska ludzi, którzy osiągnęli sukcesy w początkach e-sportu. Oddaje głos mistrzom i zachęca czytelników do rozwijania swoich umiejętności w tej dziedzinie. Nie oznacza to, że daje odbiorcom szansę na siedzenie przed komputerem dniami i nocami, wręcz przeciwnie: podkreśla do znudzenia, dlaczego niezwykle ważne jest utrzymanie dobrej kondycji i wykonywanie ćwiczeń. Przytacza podstawy niezbędne do odniesienia sukcesu w e-sporcie: jeśli zatem ktoś z młodych odbiorców liczy na to, że będzie mógł po prostu spędzać czas na graniu, może się rozczarować. Marcin Kalita nie pozostawia wątpliwości: e-sport to ciężka praca.

W ramach narracji stara się ten autor jak najmocniej zróżnicować opowieść. Dokonuje niemal przebodźcowania odbiorców. Mnóstwo tu zdjęć (czasami ilustrujących wywody, ale dużo częściej pełniących funkcję ozdobników), wiele wyliczeń i krótkich, zaledwie jednoakapitowych komentarzy. Pojawiają się też - i to bardziej jednoznacznie niż akcentowanie wieku wskazuje na grupę docelową - próby urozmaicania wywodu przez fabularne gatunki. Gdzieś sięga Marcin Kalita po wyimaginowaną rozmowę, gdzieś - po scenkę rodzajową. Może w ten sposób kogoś z młodszych czytelników przekona, ale taki zabieg nie wydaje się specjalnie potrzebny w tomie, który ma charakter popularyzatorski i wiąże się z przedstawianiem podstaw zjawiska. Z pewnością pomoże ten tom w zorientowaniu się w świecie gier i w rzeczywistości graczy: wprawdzie młodzi odbiorcy nie będą mieli żadnego problemu z rozszyfrowaniem haseł i skrótowców, jednak książka może przydać się też badaczom nowych kultur. I dlatego też infantylne opowiadania (wzorowane na innych publikacjach w serii, nie jest to przecież inicjatywa autora) trochę tracą rację bytu. Albumowo wydana książka pokazuje nastolatkom, że mogą zajmować się dyscyplinami nieoczywistymi, dzisiaj jeszcze słabo kojarzonymi ze sportem jako takim - zachęca do zwrócenia się w kierunku informatyki i programowania.

Marcin Kalita: Krzysztof Piątek. Gole, które cieszą

Egmont, Warszawa 2019.

Pistolero

Kolejny piłkarz sportretowany w serii Nie tylko dla fana to Krzysztof Piątek. Marcin Kalita przygląda się jego biografii i drodze do sportowych sukcesów tak, by zachęcić małych czytelników do wytężonej pracy, treningów i do wiary w to, że marzenia można spełniać – tak jak spełniał je bohater tej książki. Bardzo długo podkreśla autor fakt, że Krzysztof Piątek urodził się w małej Niemczy, co nie przeszkodziło mu w zrobieniu wielkiej piłkarskiej kariery. Zanim to jednak nastąpiło, musiała się pojawić determinacja i chęć do ciężkiej pracy. W ujęciu Kality Krzysztof Piątek był dzieckiem, które uwielbiało ruch i sport. Tata Piątka trenował chłopców grających w piłkę nożną, dostrzegł więc też talent w synu i umożliwił mu warunki do rozwoju – ale sam chłopak też musiał pilnie ćwiczyć i nie zrażać się niepowodzeniami, żeby trafić do drużyn najlepszych. Upór to cecha podkreślana często – być może po to, by odbiorcy nie zwrócili uwagi na spore niepowodzenie w procesie edukacji przyszłego piłkarza: fakt, że Krzysztof Piątek musiał powtarzać klasę, nie należy do informacji budujących nimb bohatera. Marcin Kalita przygląda się zmianom, jakie po tym wydarzeniu zaszły. Interesuje się zwłaszcza kolejnymi wyborami dziecka grającego w piłkę – pokazuje, jak sport mógł pozwolić na realizowanie marzeń: na początku i w wymiarze dziecięcych drużyn to choćby szansa na zagraniczny obóz sportowy albo wyjazdy na mecze z innymi drużynami – Niemcza nie jest więc żadnym ograniczeniem.

Marcin Kalita długo zajmuje się kwestią dzieciństwa Krzysztofa Piątka i analizuje kolejne wydarzenia, które pozwoliły mu na stawanie się coraz lepszym. Akcentuje też zainteresowania (między innymi zamiłowanie do hip-hopu: pokazuje Piątka, który komentuje rzeczywistość za sprawą ulubionych utworów), nie stroni od przytaczania dziecięcych wybryków – bo i to składa się na portret przyszłego piłkarza. Podkreśla cechy, jakie przydają się na boisku i odnotowuje rozmowy z trenerami (czy z ojcem, który przecież zna się na piłce i może nie tylko podpowiadać, jak grać, ale uczyć myślenia na murawie). Kreśli drogę Krzysztofa Piątka do wielkich drużyn – narracja przyspiesza w momencie, gdy bohater książki trafia do kadry. Ale i tutaj Piątek nie jest wolny od konieczności pracy nad sobą: trenerzy pokazują mu jego błędy lub zachowania niegodne piłkarza i żądają zmian. Dzięki temu mali odbiorcy przekonają się, że w sporcie ważne są nie tylko zagrania z piłką – koniecznie trzeba też podporządkowywać się bardziej doświadczonym i bezustannie się rozwijać. Marcin Kalita

Jak zawsze w cyklu, tak i tu rozdziały przetykane są kolorowymi stronami informacyjnymi, znaleźć na nich można i zdjęcia z miejsc, w których grał Krzysztof Piątek, i fotografie sportowe z boiska, ciekawostki klubowe czy reprezentacyjne – dodatki, które umilają lekturę.